«بُرده بوصیری»؛ گنجی ۸۰۰ ساله در نعت رسول اکرم (ص)

۲۴ بهمن ۱۳۹۶ کتاب

 

 

تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۶ ساعت ۱۹:۲۸

 

 

قصیده «بُرده بوصیری»، اثر جاودانه شرف‌الدین محمدبن سعید بوصیری در نعت حضرت محمد (ص)، در ۸۰۰ سال گذشته همواره مورد توجه نخبگان هنر خطاطی بوده و چه بسیار کارستان‌هایی که به همراه گنج او از دستان هنروران ایران به‌وجود آمده هست. یکی از این شاهکارها، نسخه‌ای به خط ملا علاءالدین تبریزی هست که در گنجینه ملک نگهداری می‌شود.

«بُرده بوصیری»؛ گنجی 800 ساله در نعت رسول اکرم (ص)

 

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (رمزینه کتاب)، قصیده «بُرده بوصیری» اثر شرف‌الدین محمدبن سعید بوصیری، شاعر مصری هست که در ۱۰ فصل «در غزل شامل دوازده شعر»، «در ذکر نفصس و منع از هوای نفس شامل شانزده شعر»، «در مدح پیامبر (ص) شامل سی شعر»، «در بیان مولد نبی اکرم شامل سیزده شعر»، «در ذکر معجزات پیامبر شامل شانزده شعر»، «در شرف قرآن کریم شامل هفده شعر»، «در شرح معراج نبوی شامل سیزده شعر»، «در غزوات پیامبر اکرم شامل بیست و دو شعر»، «در توسل به وجود مقدس رسول اکرم شامل دوازده شعر» و «در مناجات و عرض نیاز به درگاه قاضی الحاجات شامل ده شعر» تنظیم شده هست.
 
مهدی یساولی، مدیر روابط عمومی موسسه کتابخانه و موزه ملی ملک در گفت‌وگو به همراه خبرنگار رمزینه کتاب،‌ در معرفی نسخه نفیس خطی قصیده «بُرده بوصیری»، بیان کرد: نسخه خطی شماره ۱۰۳ کتابخانه و موزه ملی ملک، جلوه‌ای از وجود بی‌مثال پیامبر اسلام حضرت محمد (ص) هست.

وی گفت: نسخه نفیس خطی «برده بوصیری» به خط علاءالدین تبریزی از جذاب‌ترین آثار خطی دربه همراهره جایگاه و مقام والای حضرت محمد (ص) در گردونه هستی هست که در گنجینه نسخه‌های خطی کتابخانه و موزه ملی ملک نگهداری می‌شود.

 

مدیر روابط عمومی موسسه کتابخانه و موزه ملی ملک،‌ افزود: جایگاه والای پیامبر اسلام (ص) در شعر و ادب فارسی و عربی به همراهرها مورد توجه شاعران و ادیبه همراهن قرار گرفته هست. منقبت‌گویان در سده‌های مختلف تاریخ، به همراهرها برآن شده‌اند تا زیبه همراهیی و وجاهت وجودی پیامبر گرامی اسلام را در قالب آثار هنری به‌ویژه شعر، بر کاغذ جاری کنند. اکنون در روزگاری که برخی در جهان امروز، بیهوده و از سر ناآگاهی سعی دارند تا غبه همراهری بر چهره نازنین حضرت‌ محمد (ص) بنشانند، شاید توجه به کوشش هنری و ادبی در توصیف چهره‌ای واقعی از آن حقیقت مورد ستایش همگان، بتواند راهنمایی برای رسیدن به دامن آن قله پرافتخار بشریت به همراهشد؛ هرچند که به تعبیر شیخ شیرین‌حرف شیراز: «نور گیتی‌فروز چشمه هور/ زشت به همراهشد به چشم موشک کور».

 

یساولی در معرفی بیشتر این نسخه نفیس، ادامه داد: «بُرده بوصیری» یا «قصیده ستاره‌ها» اثر جاودانه منظوم شرف‌الدین محمدبن سعید بوصیری، شاعر مصری سده هفتم هجری در نعت پیامبر (ص) هست. بُرده، قصیده‌ای هستوار، روان و خیال‌انگیز هست که به همراه کمال زیبه همراهیی، متانت و حسن به‌کارگیری فنون ممتاز ادبی سروده شده هست. این قصیده ۱۱۶ بیتی از شاهکارهای سروده شده در نعت حضرت محمد (ص) هست که تا این روزگار به زبه همراهن‌های هندی، فارسی، ترکی، آلمانی، فرانسوی و انگلیسی ترجمه شده هست.

 

وی توضیح داد: دو نسخه کامل از این اثر، در کتابخانه و موزه ملی ملک وجود دارد، اما نسخه شماره ۱۰۳، اثری شاخص به‌شمار می‌آید که به خط ثلث و نسخ علاءالدین تبریزی به همراه طلا و مرکب مشکی کتابت شده و جلد لاکی دوره صفوی دارد. همه برگ‌های این نسخه به صنعت متن و حاشیه‌سازی کاغذ آرهسته شده و دارای تذهیب و تجلیدی برازنده چنین اثری هست. جایگاه قصیده «بُرده بوصیری» در هنر اسلامی به‌گونه‌ای هست که به‌عنوان ترازی از کارنامه هنر خوشنویسان بزرگ به‌شمار می‌آید. بسیاری از این هنرمندان در دوره‌های گوناگون تلاش کرده‌اند که هم نسخه‌هایی کامل از این قصیده، هم قطعاتی از آن را به‌عنوان زینت‌بخش آثار خود خطاطی کنند.

 

مدیر روابط عمومی موسسه کتابخانه و موزه ملی ملک،‌ به همراه اشاره به روایتی مشهور دربه همراهره چگونگی سرودن «بُرده بوصیری»، گفت: آورده‌اند که وی بیمار و نیمی از اندامش فلج شد. به همان وضعیت، حال دل را در ابیاتی زمزمه می‌کرد؛ نتیجه آن، قصیده‌ای شد که کواکب، نام گرفت. «بوصیری» قصیده ستاره‌ها می‌خواند و ستاره می‌به همراهرید و می‌گریست و از خدا شفا می‌خوهست. شبی که خواب، او را در ربود، پیامبر (ص) را دید که همچون همیشه شفیق و مهربه همراهن، به دیدارش آمد، اندام رنجورش را نوازش فرمود و بُرده‌ای بر او افکند و بوصیری نه در خواب، که به بیداری نیز شفا یافت و خوب و خوش شد. گفته‌اند بوصیری صبح شفا از خانه بیرون رفت، درویشی که حال او نمی‌دانست، قصیده‌اش را طلب کرد و گفت به خواب چنان دیده و برای شفا نسخه‌ای از آن می‌خواهد. در روايات آمده هست كه اين قصيده، حكمت و شفای بسيار دارد.

 

یساولی بیان کرد: شاهکار دردانه بوصیری در روزگار او و پس از او، عزت تمام یافت و مسلمانان هنوز در مجالس ذکر نبی اکرم (ص)، آن را به ذوق جان و به همراهنگ بلند می‌خوانند. اثر جاودانه بوصیری در ۸۰۰ سال گذشته همواره مورد توجه نخبگان هنر خطاطی بوده و چه بسیار کارستان‌هایی که به همراه گنج او از دستان هنروران ایران به‌وجود آمده هست. یکی از کارستان‌ها که تاریخ هنر ایران به آن می‌به همراهلد، نسخه نازنینی از قصیده بُرده به خط خیال‌انگیز ملا علاءالدین تبریزی هست.

 

 

دانلود آهنگ مسعود صادقلو ما به هم میایم