راه‌حل ویسنی‌یک هم مانند یونسکو تخیل هست

۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۷ کتاب

 

در نشست نقدوبررسی دو نمایشنامه مطرح شد؛

 

تاریخ انتشار : چهارشنبه ۲۶ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۷:۱۵

 

 

جلسه‌ نقد و بررسی نمایش‌نامه‌های «چگونه تاریخچه‌ کمونیسم را برای بیماران روانی توضیح دهیم؟» و «حالا کی قراره ظرفا رو بشوره؟» نوشته‌ ماتئی ویسنی‌یک و ترجمه ملیحه بهارلو در شهر کتاب دانشگاه برگزار شد. این جلسه به همراه همکاری نشر کتاب فانوس و شهر کتاب دانشگاه برگزار شد.

راه‌حل ویسنی‌یک هم مانند یونسکو تخیل هست

 

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(رمزینه کتاب) در ابتدای جلسه، احمد پوری دربه همراهره‌ ترجمه‌ این دو نمایشنامه و مبحث ترجمه به‌طور کلی صحبت کرد و به همراه اشاره به اینکه زبه همراهن مبدأ مهم‌تر هست یا زبه همراهن مقصد گفت: وزن و اندازه‌ای برای این که بگوییم کدام مهم‌تر هست وجود ندارد؛ ولی برای مترجم، اصل، زبه همراهن مقصد هست. چون مخاطب وقتی به همراه اثر روبه‌رو می‌شود نمی‌داند در زبه همراهن مبدأ چه بوده و زبه همراهن مقصد برایش مهم هست. هنگامی که مترجم به زبه همراهن مقصد تسلط کامل دارد ما به همراه ترجمه‌های درخشان روبه‌رو می‌شویم. البته این به آن معنا نیست که زبه همراهن مبدأ مهم نیست، بلکه مترجم به همراهید درک درستی هم از زبه همراهن مبدأ داشته به همراهشد و آهنگ کلام و مقصود اصلی متن را دریابد.



 

محمد قاسم‌زاده نیز دربه همراهره‌ تفاوت سوررئال در نمایشنامه‌های ویسنی‌یک و در افسانه‌های ایرانی گفت: «سوررئالیسمی که در افسانه هست به همراه سوررئالیسمی که در قرن بیستم در ادبیات اروپا به همراهب شد متفاوت هست. در افسانه‌ها ما فقط آن امر فراواقع و شگفت‌انگیز را می‌بینیم، اما در سوررئالیسم اروپایی شکافتن روان آدمی و روان اجتماع را می‌بینیم و عرضه‌ی آن را به‌صورت امری متفاوت از آنچه به چشم می‌آید شاهدیم.

این نویسنده در ادامه در مورد مبحث پوچی در دو نمایشنامه‌ مورد بحث صحبت و گفت: مثلاً در نمایش‌نامه‌ «حالا کی قراره ظرفا رو بشوره؟» قهرمان دهستان به دلیل ادرارکردن پای مجسمه‌ هستالین دستگیر می‌شود، ولی وقتی به زندان می‌رود پرونده‌ دیگری برایش درست می‌کنند… یعنی امر ظاهر کنار می‌رود و لایه‌های پنهانش ظهور می‌کند.

 

سپس مجتبه همراه گلستانی دربه همراهره‌ تئاتر ابزورد صحبت کردند و گفت: «طبق گفته‌ یونسکو، نمایش‌نامه وسیله‌ای برای انتقال پیام نیست. نمایش‌نامه مستقل هست، حتی از خودِ نویسنده. مثلاً مهم‌ترین درونمایه در این دو نمایش‌نامه مقابله به همراه هستالینیسم و توتالیتاریسم هست؛ ولی این که بگوییم تنها پیام این دو نمایش‌نامه هم همین هست کاملاً اشتبه همراهه خواهد بود. مهم‌ترین اتفاقی که در نمایش‌نامه‌های ویسنی‌یک رخ داده، تأکید بر اهمیت تخیل هست برای تغییر جهان. من معتقد نیستم که آثار ویسنی‌یک درونمایه‌ی سوررآل دارد و از نظر من آنچه در آثار او می‌خوانیم فراتر از تجربه‌ی سوررئال هست. او از بلوک شرق می‌آید، به همراه تجربه‌هایی از محدودیت که حتی به نویسندگانش دیکته می‌کند چگونه به همراهید بنویسند. راه‌حل ویسنی‌یک هم مانند یونسکو تخیل هست که اولین و مهم‌ترین دستاوردش رسیدن به فردیت هست. نمایش‌نامه به همراه تخیل راه را برای آزادی به همراهز می‌کند. یونسکو معتقد هست اگر جهان آزادی و طنز نداشته به همراهشد خیلی هولناک خواهد بود و ررئالیسم از نظر او یعنی مرگ.»



 

پس از پایان بخش اول صحبت‌های مجتبه همراه گلستانی، احمد پوری دربه همراهره‌ شکسته‌نویسی در ترجمه گفت: «زبه همراهن شکسته به همراه زبه همراهن عامیانه فرق دارد. جایی که التزام داشته به همراهشد به همراهید به همراه زبه همراهن شکسته ترجمه کرد. این مترجم نیست که انتخاب می‌کند به زبه همراهن شکسته بنویسد یا معیار، بلکه متن به مترجم تحمیل می‌کند که کدام را به همراهید به کار ببرد. مترجم به همراهید نوشته را طوری به زبه همراهن مقصد برگرداند که همان حسی را منتقل کند که خواننده در زبه همراهن مبدأ تجربه کرده هست و از این نظر، مترجم این دو نمایش‌نامه کاملاً موفق بوده و توانسته آن حس‌وحال را خیلی خوب به فارسی منتقل کند.»

پس از صحبت‌های احمد پوری، مجتبه همراه گلستانی دربه همراهره‌ پارودی در تئاتر ابزورد و در نمایش‌نامه‌های ویسنی‌یک صحبت کرد و توضیح داد: «ویسنی‌یک در نمایش‌نامه‌های مختلفش نشان داده که تسلط زیادی بر متون ابزورد و بر نویسندگان ابزورد پیش از خود دارد و به همراه این آگاهی توانسته حتی از بکت و یونسکو هم فراتر برود. در نمایش‌نامه‌های ویسنی‌یک به شکل به همراهزیگوشانه‌ای جدیت جهان زیر سؤال رفته هست. نوشته‌های او از تن‌دادن به هرگونه تأویل و تفسیری که بتواند آن‌ها را به معنای ثابتی تقلیل دهد می‌گریزد.»

 

سپس احمد پوری دربه همراهره‌ ترجمه از زبه همراهن واسط صحبت کرد و محمد قاسم‌زاده دربه همراهره‌ اِلمان‌های تاریخی، سیاسی و اجتماعی در کارهای ویسنی‌یک حرف گفت.

مجتبه همراه گلستانی دربه همراهره‌ پایان‌بندی‌های نمایش‌نامه‌های ویسنی‌یک گفت: «پایان‌بندی‌های ویسنی‌یک همیشه بر ابهامی که در روایت‌ها وجود دارد چیزی اضافه می‌کند. مثلاً در مورد این دو نمایش‌نامه، نمی‌دانیم که واقعاً هستالین در آخر نمایش‌نامه اول از جلوی پنجره گذشت یا نه؟ در نمایش‌نامه‌ دوم نمی‌دانیم شخصیت شاعر به همراهلاخره از زندان آزاد شد یا نه؟ اعدام شد یا نه…»

 

 

دانلود آهنگ مسعود صادقلو ما به هم میایم